pl en de

Analiza prawna dotycząca projektu ustawy prawo o elektromobilności i paliwach alternatywnych

W obecnie obowiązującym stanie prawnym istnieją regulacje prawne dotyczące zasad działania konwencjonalnego rynku paliw i w pewnym zakresie odnoszące się do rynku paliw alternatywnych takie jak: ustawa z dnia 10 kwietnia 1997 r. Prawo energetyczne (Dz. U. z 2012 r. poz. 1059), ustawa z dnia 25 sierpnia 2006 r. o systemie i kontrolowaniu jakości paliw (Dz.U. z 2014 r. poz. 1728), ustawa z dnia 7 lipca 1997 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2016 r. poz. 290 - regulująca przepisy techniczno-budowlane) oraz ustawa z dnia 21 grudnia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. z 2015 r. poz. 1125). Przepisy te jednakże nie przystają do specyfiki rynku paliw alternatywnych, w szczególności w obszarze wykorzystania energii elektrycznej w transporcie drogowym.

Podstawowym założeniem projektu ustawy prawo o elektromobilności i paliwach alternatywnych, dalej jako „Projekt ustawy” jest uregulowanie zagadnień związanych z rynkiem paliw alternatywnych, w tym przede wszystkim wprowadzenie siatki pojęć, które bezpośrednio związane są z tematyką paliw alternatywnych, takich jak: autobus zeroemisyjny; punkt ładowania; paliwa alternatywne; ładowanie pojazdów elektrycznych.

Projekt ustawy stanowi jeden z dwóch elementów niezbędnych do implementowania dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2014/94/UE z dnia 22 października 2014 r.
w sprawie rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych (Dz. Urz. UE L 307 z 28.10.2014, str. 1. Oprócz Projektu ustawy istotnym dokumentem są Krajowe ramy polityki rozwoju infrastruktury paliw alternatywnych (dokument przyjęty w dniu 29 marca 2017 roku przez Radę Ministrów). Dokument ten określa cele w zakresie rozwoju rynku paliw alternatywnych i instrumenty osiągnięcia tych celów.

Dodatkowo Projekt ustawy wprowadza m.in.:

  • warunki rozwoju i zasad rozmieszczenia infrastruktury paliw alternatywnych
  • w transporcie;
  • zasady świadczenia usług w zakresie ładowania pojazdów elektrycznych oraz
  • tankowania pojazdów napędzanych gazem ziemnych;
  • obowiązki informacyjne w zakresie paliw alternatywnych;
  • zasady tworzenia i funkcjonowania stref niskoemisyjnych.

Utworzona zostanie sieć bazowej infrastruktury paliw alternatywnych. Wybudowanie takiej sieci pozwoli użytkownikom pojazdów elektrycznych na swobodne poruszanie się
po terenach miast i obszarów gęsto zaludnionych.

Projektowana ustawa wyłącza działalność gospodarczą polegającą na oferowaniu ładowania pojazdu elektrycznego z obowiązku posiadania koncesji na sprzedaż energii elektrycznej, traktując jako nowy rodzaj działalności gospodarczej. W związku z tym konieczne jest zapewnienie, aby energia elektryczna, która zostanie dostarczona do punktu ładowania była wykorzystywana wyłączenie w celu ładowania pojazdu elektrycznego, ładowania innych pojazdów silnikowych oraz na potrzeby punktu ładowania.

Projekt zakłada również zmiany przepisów ustawy z dnia 21 marca 1985 roku o drogach publicznych m.in. w zakresie:

  • zwolnienia pojazdów elektrycznych z opłat za postój na drogach publicznych w strefie płatnego parkowania; propozycja ta jest instrumentem wsparcia dla rozwoju rynku pojazdów i w ocenie projektodawców przepis ten może zachęcić do wykorzystywania pojazdów elektrycznych, szczególnie osoby, które obecnie wjeżdżają samochodami
  • o napędzie konwencjonalnym do stref płatnego parkowania;
  • zwolnienie z opłat za przejazdy po drogach krajowych pojazdów zeroemisyjnych operatora publicznego transportu zbiorowego; dotyczy to jednak tylko tych pojazdów, które realizują przewozy o charakterze użyteczności publicznej, czyli powszechnie dostępne usługi w zakresie publicznego transportu zbiorowego wykonywane przez operatora publicznego transportu zbiorowego w celu zaspokajania potrzeb przewozowych społeczności na danym obszarze;
  • zwiększenia kwoty odpisu amortyzacyjnego dla osób fizycznych i prawnych; proponuje się podwyższenie kwoty amortyzacji dla pojazdów elektrycznych.

Wprowadzenie uregulowań mających na celu ograniczenie emisji spalin, w szczególności w zakresie m.in. problemu smogu w dużych miastach, należy uznać za pożądane i wymagające poparcia. Jednocześnie rozwiązania proponowane w Projekcie mogą budzić uzasadnione wątpliwości, a w konsekwencji wymagać poprawek legislacyjnych.

Paliwa alternatywne wymagają specjalnej infrastruktury wykorzystywanej do tankowania, ładowania pojazdów samochodowych napędzanych tymi paliwami. Obecny stan prawny nie daje możliwości do jego pełnego wdrożenia, bez przeprowadzenia szeregu zmian w przepisach związanych z tą dziedziną, jak np. w prawie energetycznym, budowlanym itd. Obowiązujący system prawny nie jest gotowy na wprowadzenia tak daleko posuniętych unowocześnień.

Projekt zakłada również wzrost obciążeń dla budżetu państwa oraz jednostek samorządu terytorialnego (obciążonych w znacznie mniejszym stopniu). Jak zapewnia Projektodawca, obciążenia zostaną w większości zrównoważone korzyściami dla gospodarstw domowych oraz sektora przedsiębiorstw (choć jednocześnie nie wskazuje na narzędzia, które mają do tego doprowadzić). Wydatki budżetu państwa mają bowiem potencjalnie zostać zrównoważone większymi wpływami, na skutek rozwoju przemysłu motoryzacyjnego i powstania nowych obszarów, w związku z jego rozwojem. Znów zasadnym jest pytanie o narzędzia do realizacji tego typu zamierzeń, a także o realność tego typu planów.

Reasumując należy uznać, że Projekt ustawy jest pożądaną realizacją obowiązków wskazanych w zakresie wdrażanych dyrektyw unijnych. Jednocześnie Projekt wymaga mocnego urealnienia i dostosowania tego typu ambitnych planów do rzeczywistości społecznej i gospodarczej Polski.

Analiza została przygotowana przez zespół ekspertów Fundacji Państwo Prawa