pl en de

Ekspertyza prawna dot. w sprawie szczegółowego przeznaczenia oraz szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej

Ekspertyza prawna dot. projektu Rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i technologii z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie szczegółowego przeznaczenia oraz szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej w ramach programów w obszarze innowacyjnej gospodarki

Wprowadzenie

Projekt Rozporządzenia Ministra Przedsiębiorczości i technologii z dnia 1 marca 2018 r. w sprawie szczegółowego przeznaczenia oraz szczegółowych warunków udzielania pomocy finansowej w ramach programów w obszarze innowacyjnej gospodarki (dalej: „Projekt” lub „Projekt Rozporządzenia”) jest odpowiedzią na brak podstawy prawnej do udzielania pomocy w ramach programów w obszarze innowacyjności gospodarki na podstawie ustawy z dnia 30 maja 2008 r. o niektórych formach wspierania działalności innowacyjnej (Dz.U. z 2017 r. poz. 1089 z późn. zm.; dalej: „ustawa WDI”).

Art. 21a ustawy WDI wskazuje bowiem, iż Minister właściwy do spraw gospodarki ustanawia programy w obszarze innowacyjności gospodarki realizując politykę innowacyjną Państwa. We wspomnianym artykule wspomina się w szczególności działalności związane z:

  1. Innowacyjnością produktów, usług i rynków;
  2. Kompetencjami proinnowacyjnych społeczeństwa;
  3. Kompetencjami kadr w tworzeniu i zarządzaniu innowacjami;
  4. Umiejętności przedsiębiorców w zakresie ochrony własności intelektualnej;
  5. Internacjonalizacji działalności innowacyjnej;
  6. Powiązań między nauką a gospodarką.

Jak więc widać zakres kompetencji jest bardzo szeroki i to w zasadzie jedynie od inicjatywy Ministra i polityki Rządu zależy, czy i w jakim zakresie ten program będzie funkcjonować w obrocie.

Wnioski

  1. Minister właściwy do spraw gospodarki ma szerokie możliwości wdrażania programów innowacyjnych i to od jego inicjatywy oraz polityki Rządu zależy ich realizacja.
  2. Praktycznie wszystkie definicje zawarte w Projekcie są kopią tych zawartych w rozporządzeniu Komisji nr 651/2014 za wyjątkiem jednej definicji – zamówień przedkomercyjnych.
  3. Ograniczenie branż, które będą miały możliwość uzyskania pomocy finansowej opiera się wyłącznie o odesłanie do dokumentów unijnych. Brak doprecyzowania tych ograniczeń może doprowadzić do sytuacji, w której legalne firmy będą pozbawione możliwości uzyskania tego typu pomocy.
  4. Zbyt ogólne sformułowania użyte w Projekcie mogą prowadzić do potencjalnych nadużyć.
  5. Uzależnienie uznania wydatku jako kosztu kwalifikowalnego od efektywności realizacji pomocy jest błędnym posunięciem i należy podjąć niezwłoczne działania celem doprecyzowania tej definicji oraz usunięcia szkodliwego zapisu dla przedsiębiorców.
  6. Brak uzasadnienia decyzji o różnicowaniu możliwości otrzymania pomocy dla różnych podmiotów może budzić dodatkowe kontrowersje i prowadzić do zaburzenia pozycji rynkowej podmiotów z danej branży.
  7. W niektórych zakresach uzasadnienie do Projektu jest jedynie streszczeniem danego przepisu, a nie jego wytłumaczeniem.
  8. Kwalifikowalność kosztów zatrudnienia w sposób ogólny może doprowadzić do nadużyć ze stron przedsiębiorców, którzy fikcyjnie będą zwiększać koszty danego projektu, wskazując na dodatkowe koszty pracownicze, którzy to pracownicy będą pracować przy innym projekcie danego przedsiębiorcy.
  9. Brak dokładnej informacji nt. rozliczenia sprzętu i aparatury, może powodować komplikacje w momencie rozliczania pomocy.
  10. Kwalifikowalność usług doradczych w ramach pomocy dla przedsiębiorcy bez jasnego określenia zasad i podmiotów mogących takie usługi świadczyć może doprowadzić do wielu nieprawidłowości oraz drenowania środków publicznych przez nieuczciwe podmioty.
  11. Wprowadzenie możliwości zakwalifikowania ogólnych kosztów bezpośrednio ponoszonych w związku z realizacją projektu w wysokości do 10 % pozostałych kosztów jest dobrym rozwiązaniem dla przedsiębiorców, gdyż większość przedsiębiorców ma problem właśnie
    z dodatkowymi obciążeniami związanymi z realizacją programu i otrzymanym wsparciem.
  12. Błędy w technice legislacji popełnione w niniejszym Projekcie mogą doprowadzić do wątpliwości interpretacyjnych.
  13. Projektodawca nie wskazuje źródła finansowania w kwocie 120 mln oraz nie przedstawia szczegółowych kalkulacji. Biorąc pod uwagę praktykę, będzie to kwota niewystarczająca, żeby z programu skorzystała większa ilość przedsiębiorców.
  14. Dodatkowym źródłem finansowania będą środki Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego EFTT zaalokowane na POIR 2014-20120.
  15. Klaster innowacyjny ma mieć inne zadania niż klasyczna pomoc przedsiębiorcom.
  16. Aktywizacja klastra czy marketing, wymagają dodatkowych usług niematerialnych, w związku z tym projektodawca winien rozważyć szczegółowe regulacje w tym zakresie, w tym kwestie dokumentowania wykonania tego typu usług.
  17. Dostęp do klastra innowacyjnego będą miały wszystkie podmioty na transparentnych zasadach, jednak brak szczegółowego uregulowania w tym zakresie może doprowadzić do władczego przyjmowania lub odmowy przyjęcia danego członka.
  18. Opłaty za korzystanie z zaplecza klastra i udział w jego działaniach mają odpowiadać cenom rynkowym, z tym że po raz kolejny brak szczegółowej procedury może doprowadzić do sytuacji, w której większość podmiotów nie będzie mogło być członkiem klastra ze względu na wysokie opłaty narzucone odgórnie a ustalone w niewiadomej procedurze.
  19. Brak możliwości kwalifikowalności kosztów związanych z doradztwem prawnym lub podatkowym, uznać należy jako błędne posunięcie ze strony projektodawcy. Projektowane przepisy mają bowiem służyć przedsiębiorcom w obszarach, w których w „normalnych” okolicznościach by nie skorzystali.
  20. W większości przypadków sporów udało by się uniknąć, gdyby właśnie doradztwo prawne
    i podatkowe świadczono w odpowiednim czasie.
  21. Potrzebnym rozwiązaniem jest zapewnienie możliwości wsparcia przy uczestnictwie
    w targach i wystawach. Warto jednak rozważyć zwiększenie intensywności pomocy w tym zakresie, gdyż niskim kosztem można uzyskać dużo lepsze efekty.
  22. Pomoc publiczna szkoleniowa powinna polegać na dofinansowaniu szkoleń
    dla przedsiębiorców, a nie organizowaniu przez nich szkoleń, jednak nawet z uzasadnienia do Projektu nie wiadomo, jaki cel projektodawca chciał osiągnąć, wprowadzając takie rozwiązania.
  23. Jeśli projektodawca rzeczywiście rozważa udzielenie pomocy przedsiębiorstwom rozpoczynającym działalność i tym z 5 letnim stażem bez podzielonego zysku, to powinien rozważyć zmiany polegające na dopuszczeniu do uzyskania pomocy przez przedsiębiorców z minimalnym zyskiem lub nawet stratą, gdyż to jest grupa docelowa potrzebująca pomocy. W innym przypadku beneficjentami będą jedynie spółki – widma, zarejestrowane jednak nie prowadzące działalności gospodarczej lub całkiem nowe podmioty.
  24. Brak szczegółowych regulacji związanych z możliwością otrzymania dotacji
    lub preferencyjnej pożyczki może doprowadzić do chaosu interpretacyjnego.
  25. W ramach pomocy de minimis projektodawca dopuszcza kwalifikowalność kosztów związanych z umiędzynarodowieniem przedsięwzięcia, jednak brak jest wskazania czego dokładnie i jakiego typu usług miałyby dotyczyć i czy choćby usługi prawno-podatkowe wchodzą w ten zakres.
  26. Brak jasnych sformułowań sprawia, że przedsiębiorcy będą ostrożnie podchodzić do wydatkowania kwot w ramach danego programu pomocowego nie wiedząc, czy później wydatki taki zostaną sklasyfikowane jako kwalifikowalne, czy nie.
  27. W zakresie pomocy finansowej nie stanowiącej pomocy publicznej należy rozważyć wprowadzenie szeregu zmian do projektowanych przepisów. Braki legislacyjne w tym zakresie doprowadzą jedynie do prowadzenia licznych sporów pomiędzy przedsiębiorcami.
  28. Rzetelna legislacja uwzględniająca postulaty praktyków prawa, przyczyniłaby się do realnej reformy sądownictwa ograniczając ilość sporów sądowych.
  29. W zakresie OSR i udziału przedsiębiorców w programie oparto się na nieaktualnych danych z 2014-2016 r.