pl en de

Opinia dotycząca projektu ustawy – Prawo zamówień publicznych

W dniu 24 stycznia 2019 roku został opublikowany na stronie Rządowego Centrum Legislacji projekt ustawy – Prawo zamówień publicznych dalej jako „Projekt ustawy”. Projekt przedłożony został przez Ministra Przedsiębiorczości i Technologii. 

Projekt ustawy ma na celu kompleksowe uregulowanie materii zamówień publicznych stanowiących umowy o charakterze odpłatnym zawierane pomiędzy zamawiającymi i wykonawcami, których przedmiotem są roboty budowlane, usługi lub dostawy. Projektodawcy tworzą zupełnie nową ustawę, która ma wprowadzić rozwiązania oparte na maksymalnej efektywności i przejrzystości udzielanych zamówień publicznych, uwzględniających jednocześnie rolę zamówień publicznych w kształtowaniu polityki państwa oraz potrzebę wsparcia rozwoju małych i średnich przedsiębiorstw, a także innowacyjnych, nowoczesnych produktów i usług.

Projekt ustawy wprowadza wiele nowych obowiązków nakładanych m.in. na Zamawiających. Będą oni mieli obowiązek dokonywania analizy przed wszczęciem postępowania o udzielenie zamówienia.

Projekt ustawy przewiduje, że wspólne przeprowadzanie postępowań albo konkursów przez zamawiających będzie mógł być realizowany również w dziedzinie obronności i bezpieczeństwa, w szczególności przez:

1. wspólne przygotowanie i przeprowadzenie postępowania;

2. wspólne przygotowanie postępowania i indywidualne jego prowadzenie przez każdego z wykonawców;

3. wspólne prowadzenie postępowania przez kilku zamawiających;

4. powierzenie jednemu z nich wykonywania czynności w tym postępowaniu w imieniu i na rzecz pozostałych zamawiających.

Skoncentrowane zostaną ogłoszenia o zamówieniach w oficjalnym publikatorze, tj. Biuletynie Zamówień Publicznych (poniżej progów UE) oraz Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (powyżej progów UE).

Projekt ustawy zakłada zrównoważenie stron w umowach w ramach zamówień publicznych. Określone zostaną zasady kształtowania treści umów, wprowadzony zostanie katalog klauzul abuzywnych oraz nowe zasady waloryzacji wynagrodzenia.

Z korzyścią dla potencjalnych wykonawców znaczące zmiany zostaną wprowadzone w zakresie postępowania skargowego na orzeczenia KIO poprzez obniżenie opłaty od skargi na orzeczenie KIO, wydłużony zostanie termin na wniesienie skargi na orzeczenie KIO z 7 dni na 14 dni. Do rozpoznania skargi będzie wyłącznie właściwy Sąd Okręgowego w Warszawie – sądu zamówień publicznych. Będzie to jeden sąd wyspecjalizowany i powołany do rozpoznawania skarg z zakresu zamówień publicznych. Przyczynić się to ma do skrócenia czasu rozpoznawania spraw oraz zapewniania jakości orzeczeń sądowych na najwyższym poziomie.

Nowością będzie również powierzenie Izbie prowadzenia koncyliacji w spornych sprawach cywilnych powstałych na tle zamówień publicznych o dużej wartości. Wprowadzona zostanie specjalna procedura dla rozwiązania sporów, która ma na celu przyśpieszenie zakończenia sporu, a tym samym ukończenie i rozliczenie realizacji zamówienia publicznego o najwyższych szacunkowych wartościach, tj. co najmniej 10 mln euro dla dostaw usług lub 20 mln euro dla robót budowlanych.

Dodatkowo, Projekt ustawy nakłada na zamawiających obowiązek sporządzania opisów kryteriów oceny w sposób umożliwiający skuteczną weryfikację i porównanie poziomu oferowanego wykonania przedmiotu zamówienia na podstawie informacji przedstawianych w ofertach pod kątem stopnia spełniania przez te oferty kryteriów oceny ofert. W tym celu zamawiający będą mogli określić w dokumentach zamówienia jaki rodzaj i zakres informacji podawanych w ofertach będą brane pod uwagę przy ocenie ofert z zastosowaniem danego kryterium oceny ofert oraz jakie środki dowodowe będą brane pod uwagę na poparcie tych informacji.

Projekt ustawy wprowadzając nowe obowiązki po stronie zamawiającego nie precyzuje ich charakteru. W szczególności, nie jest jasny status analizy potrzeb i wymagań sporządzanej przed wszczęciem postępowania - nie zostało określone, czy od decyzji zamawiającego w tym zakresie będą przysługiwać środki ochrony prawnej.

Wprowadzona zostanie konieczności uprzednich rozmów ze wszystkimi potencjalnymi wykonawcami, która może znacząco przedłużyć proces przygotowawczy do wszczęcia postępowania i może doprowadzić to do zakłócenia konkurencji.

Jak wskazuje minister Jadwiga Emilewicz, nowe prawo ma zmienić rynek zamówień warty 230 mld zł rocznie. Z tego aż 71 mld zł wydawane jest poza ustawą, w tym poniżej progu stosowania ustawy – 37,1 mld zł. Aż 86 proc. postępowań prowadzonych jest w trybie przetargu nieograniczonego. Zdaniem prezesa Urzędu Zamówień Publicznych Huberta Nowaka, Projekt ustawy uwzględnia oczekiwania stron postępowania, uprości i uporządkuje przepisy, poprawi funkcjonowanie całego systemu zamówień.

Podsumowując, Projekt ustawy należy uznać za zasadny. Jednakże pomimo dobrze sprecyzowanego celu, Projekt ustawy wymaga szeregu doprecyzowań i powinien zostać poddany dalszym szczegółowym analizom.