pl en de

Projekt finansowania partii politycznych i europejskich fundacji politycznych

13 września 2017 r. Komisja Europejska opublikowała wniosek (projekt) rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady zmieniającego rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE, Euratom) nr 1141/2014 z dnia 22 października 2014 r. w sprawie statusu i finansowania europejskich partii politycznych i europejskich fundacji politycznych (dalej jako: „projekt”).

Projekt przygotowany został przez Sekretariat Generalny Komisji Europejskiej, a osobą odpowiedzialną za prace legislacyjne w tym zakresie jest Jean-Claude Juncker, przewodniczący Komisji Europejskiej. Obecnie projekt znajduje się na etapie prac przygotowawczych w Radzie lub jej organach. 

Głównym celem przedstawionego przez Komisję Europejską projektu jest wyeliminowanie istniejących luk prawnych, zwiększenie przejrzystości funkcjonowania europejskich partii politycznych (dalej również jako: „EPP”) i europejskich fundacji politycznych (dalej również jako: „EFP”), a także zapewnienie odpowiedniego przydziału i wydatkowania ograniczonych zasobów z budżetu Unii Europejskiej i w konsekwencji wzmocnienie rzeczywistej reprezentacji wyborczej obywateli europejskich przez EPP.

W projekcie proponuje się zaostrzenie wymogów, od których spełnienia uzależnione będzie uzyskanie przez dany podmiot statusu EPP lub EFP. Status ten będzie mógł nabyć jedynie sojusz polityczny, którego partie członkowskie są reprezentowane w co najmniej jednej czwartej państw członkowskich, przez członków Parlamentu Europejskiego, parlamentów narodowych, parlamentów regionalnych lub zgromadzeń regionalnych. Wprowadzenie tego rodzaju rozwiązania przyczyni się do uszczelnienia systemu EPP, bowiem o status ten nie będą mogły ubiegać się osoby fizyczny reprezentujące siebie jako sojusz polityczny.

Równie istotne zmiany zaproponowane przez Komisję Europejską dotyczą finansowania działalności EPP i EFP. Projekt przewiduje zwiększenie udziału wkładów finansowych lub dotacji z budżetu Unii Europejskiej do 90% w przypadku podlegających zwrotowi wydatków wskazanych w budżecie EPP oraz do 95% w przypadku kosztów kwalifikowanych poniesionych przez daną EFP (dotychczas jest to próg 85% zarówno dla EPP, jak i EFP).

Zakłada się także, aby zmianie uległ system przydziału środków. Środki pochodzące z budżetu ogólnego Unii Europejskiej dysponowane będą według następującego klucza: 5% będzie dzielone pomiędzy EPP lub EFP będące beneficjentami w równych częściach, 95% będzie dzielone między EPP lub EFP beneficjentami, proporcjonalnie do liczby członków wybranych do Parlamentu Europejskiego.

Zastosowanie takiego rozwiązanie zdecydowanie zwiększy przejrzystość stosowanych
na poziomie unijnym sposobów wydatkowania środków budżetowych, a także wzmocni finansowo Europejskie Partie Polityczne i powiązane z nimi Europejskie Fundacje Polityczne, które wprowadziły swoich przedstawicieli do Parlamentu Europejskiego.

Dodatkowo, Komisja Europejska proponuje wprowadzenie pewnych zmian proceduralnych.

W pierwszej kolejności wskazać można w tym zakresie na postulat rozszerzenia możliwości wykreślenia EPP lub EFP z rejestru tych podmiotów w sytuacji braku spełnienia któregokolwiek z warunków uzyskania szczególnego, europejskiego statusu. Ponadto, proponuje się wprowadzenie obligatoryjnej przesłanki usunięcia Europejskiej Partii Politycznej lub Europejskiej Fundacji Politycznej z rejestru w przypadku uzyskania decyzji o rejestracji w oparciu o fałszywe lub niepełne informacje.

Co ważne, projekt zakłada usankcjonowanie odpowiedzialności osób fizycznych wchodzących w skład organów administracyjnych, zarządzających lub nadzorczych lub posiadających uprawnienia administracyjne, zarządzające lub nadzorcze w danej EPP lub EFP za naruszenie przepisów dotyczących dyscypliny finansowej partii lub fundacji lub wystąpienie innych naruszeń lub nieprawidłowości.

Jakkolwiek kierunek proponowanych przez Komisję Europejska zmian wydaje się słuszny, bowiem zmierza do zwiększenia transparentności przyznawanych EPP i EFP środków,
co w konsekwencji przyczyni się do wsparcia działalności tych podmiotów, to jednak wprowadzenie planowanych obostrzeń może doprowadzić do sytuacji, w której – na skutek niespełnienia przez partię lub fundację któregokolwiek z wymogów wskazanych
w rozporządzeniu – podmioty te zostaną pozbawione koniecznego wsparcia ze strony instytucji unijnych.